Yalnızlık Öteki ve Ben

Psikanalist Winnicott ‘Kendi Başına Olabilme Kapasitesi ’ adlı makalesinde, yalnız kalabilme yeteneği gelişimini anlatır. Varoluş sürecinde ebeveynin varlığı, tutarlı şekilde bebekle ilişki kuruyor olması ve çocuğa güvenli bir alan sunuyor olması çocuğun benlik gelişimini destekler. 

Ebeveynin tutarlı şekilde mevcudiyeti, bebeğin kapasitenin gelişmesine ve yalnız kalabilmesine olanak tanır. Bu gelişim düzeyinde sadece ebeveyn değil çocuğun gelişim döneminin de katkısı bulunur. Bununla birlikte çocuk ebeveyninden farklı olduğunu ve birey olduğunu idrak etmeye başlar. 

Bebeğin anne karnından çıkışı ile birlikte ihtiyaçlar bütünün karşılanması ebeveynlerin imkan tanımalarına bağlanır. Bu kapsamda bebek için ötekinin varlığı hayatta kalabilmenin ön koşuludur. Bu koşulda olgunluk ve bağımsızlığın gelişmesi aşamasında bir ötekinin kaybı, varlığı ya da ayrılığı bebek için büyük bir tehdit ve kaygı kaynağıdır. Bu yeterliliğin var olmayışı ötekinin var olmasına ilişkilenir. 

Yalnızlığa verilen tepkiler yetişkin yaşamında da varlığını sürdürür. Kişi beceri gelişimi, etkinlikler, ilgi alanları ve uğraşlar ile öteki olmadan yaşama becerisini geliştirir. Ayrılık, terk edilme gibi kavramlar ile bağdaşmış yalnızlık kavramı eksiklik, çaresizlik hisleri bakımından çocukluk dönemi endişesini andırır. Oysa yalnızlığın yaşanma biçimleri içerisinde tamamlanmışlık, çevre ile uyumlanma ve beceri gelişiminin getirdiği olgunluk söz konusudur.

Akıllarda sorular beliriyor olabilir. Eğer doğarken yeterlilik ve uyum ile ilgili becerilerimiz gelişmiş olarak doğsaydık, bu tür kaygılar bize ne ölçüde eşlik ederdi? Hem öteki ile ilişkilendiğimiz hem de yalnız kaldığımız zamanları kaygı olmadan düzenleyebiliyor olur muyduk?

Kaynak: Kayaalp, M. L. (2003) Psikanaliz yazıları Yalnızlık, Bağlam Yayınları, İstanbul 2003, s. 11-19    Geçtan, E.(2003) Psikodinamik Psikyatri ve Normaldışı Davranışlar, Metis Yayınları, İstanbul, 12-20

📸 oliver.mayhall

@psikologduyguarican